បច្ចេកវិទ្យា Blockchain បានឆ្លងកាត់ដំណាក់កាលជាច្រើននៃការអភិវឌ្ឍន៍ ហើយរចនាសម្ព័ន្ធឋានានុក្រមផ្សេងៗគ្នាបានលេចចេញមក។ អត្ថបទនេះនឹងពិភាក្សាយ៉ាងស៊ីជម្រៅអំពីស្រទាប់សំខាន់ៗចំនួនបីនៃ Blockchain៖ Layer 0, Layer 1 និង Layer 2 ។ ការលេចឡើងនៃស្រទាប់ Layer ទាំងនេះមានគោលបំណងដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមនានាដែលកើតឡើងដោយបច្ចេកវិទ្យា Blockchain ដើម្បីធ្វើអោយប្រសើរឡើងនូវទំហំ ការអនុវត្ត និងបទពិសោធន៍អ្នកប្រើប្រាស់។

Layer 0 ៖ ស្រទាប់ពិធីការ (Protocol layer) Layer 0 គឺជាស្រទាប់ពិធីការ (Protocol) និងជាមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃបច្ចេកវិទ្យា Blockchain ។ ស្រទាប់នេះបានរួមបញ្ចូលនូវវិធីសាស្រ្ដដោះស្រាយការឯកភាពមូលដ្ឋានទាំងមូល (Consensus algorithm) , រចនាសម្ព័ន្ធមូលដ្ឋាននៃបច្ចេកវិទ្យាប្លុកឆេន (Blockchain) និង Network Protocol ។ Cosmos Polkadot, និង Avalanche គឺជាប្រភេទប្លុកឆេន Layer 0 ។ នៅស្រទាប់នេះ អ្នកអភិវឌ្ឍន៍ (Developer) ផ្តោតជាចម្បងលើសុវត្ថិភាពនៃបណ្តាញ Network កម្រិតនៃវិមជ្ឈការ (Decentrailize) និងមុខងារមូលដ្ឋាននៃបច្ចេកវិទ្យា Blockchain ។ ជាពិសេសនៅក្នុងស្រទាប់ Layer 0 ជាទូទៅមិនអាចផ្លាស់ប្តូរបានទេ ហើយការផ្លាស់ប្តូរតម្រូវឱ្យមានការយល់ស្របតាមយន្តការឯកភាព (Consensus algorithm) ដែលធ្វើឲ្យការផ្លាស់ប្តូរ Protocol មូលដ្ឋានមានភាពយឺតយ៉ាវ និងមានលក្ខណៈអភិរក្ស។ ដោយសារ Layer 0 គឺជាមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃប្រព័ន្ធ Blockchain ទាំងមូលដូច្នេះ ស្ថិរភាព និងសុវត្ថិភាពរបស់វាមានសារៈសំខាន់ចំពោះបណ្តាញទាំងមូល។

Layer 1៖ ស្រទាប់ប្លុកឆេន (Blockchain Layer) Layer 1 គឺជាស្រទាប់ប្លុកឆេន (blockchain) ដែលបង្កើតឡើងនៅលើ Layer 0 ។ នៅស្រទាប់នេះ អ្នកអភិវឌ្ឍន៍ (Developer) អាចបង្កើតកម្មវិធីវិមជ្ឈការផ្សេងៗគ្នា (DApps) និងកិច្ចសន្យាឆ្លាតវៃ (Smart Contract)។ Ethereum និង Binance Smart Chain គឺជាស្រទាប់ Layer 1 ដ៏ល្បីល្បាញបំផុតដែលអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកអភិវឌ្ឍន៍ (Developer) បង្កើតកម្មវិធីវិមជ្ឈការ (DApps) តាមរយៈកិច្ចសន្យាឆ្លាតវៃ (Smart Contract)។ Layer 1 ជាធម្មតារួមបញ្ចូលធាតុដូចជា Consensus algorithm , Network Protocol , Cryptoeconomics និង Native Token ។ ការអភិវឌ្ឍន៍ស្រទាប់ Layer ទី 1 គឺផ្តោតជាចម្បងលើការធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងនូវការអនុវត្ត, ការធ្វើមាត្រដ្ឋាន (Scalability) និងលំហូរប្រតិបត្តិការតាមរយៈបច្ចេកវិទ្យាBlockchain ។

Layer 2៖ ស្រទាប់បន្ថែម (Extension layer) Layer 2 គឺជាស្រទាប់ន្ថែមដែលត្រូវបានរចនាឡើងដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាការធ្វើមាត្រដ្ឋាននៃបច្ចេកវិទ្យាប្លុកឆេន (Blockchain)។ ស្រទាប់ Layer ទី 2 មានគោលបំណងកាត់បន្ថយបន្ទុកលើខ្សែសង្វាក់ Mainnet (Bitcoin, Ethereum) ដើម្បីបង្កើនល្បឿនប្រតិបត្តិការ និងកាត់បន្ថយថ្លៃប្រតិបត្តិការដោយបង្កើត Protocol Layer 2 នៅលើ Main Chain ។ ដំណោះស្រាយទូទៅនៃស្រទាប់ Layer ទី 2 រួមមាន Lightning Network និង Rollups។ ស្រទាប់ Layer ទី 2 កាត់បន្ថយបន្ទុកលើខ្សែសង្វាក់ Mainnet (Bitcoin, Ethereum) ដើម្បីបង្កើតល្បឿនប្រតិបត្តិការ ដោយមិនចាំបាច់ត្រូវឆ្លងកាត់មក Mainnet រាល់ប្រតិបត្តិការនីមួយៗ ស្រទាប់ Layer ទី 2 នេះធ្វើឱ្យប្រព័ន្ធ blockchain កាន់តែមានភាពបត់បែន និងមានប្រសិទ្ធភាព។ ជាទូទៅស្រទាប់ Layer ទី 2 ដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់នៅក្នុងផ្នែកដូចជា ហិរញ្ញវត្ថុវិមជ្ឈការ (DeFi) និង NFTs។ សរុបសេចក្តី ស្រទាប់ Layer 0 , ស្រទាប់ Layer ទី 1 និងស្រទាប់ Layer ទី 2 តំណាងឱ្យដំណាក់កាល និងកម្រិតផ្សេងៗនៃការអភិវឌ្ឍន៍បច្ចេកវិទ្យា Blockchain ។ Layer 0 ផ្តល់នូវ Protocol មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃបច្ចេកវិទ្យា Blockchain ហើយស្រទាប់ Layer 1 ត្រូវបានបង្កើតឡើងដើម្បីឱ្យអ្នកអភិវឌ្ឍន៍បង្កើត DApps និងកិច្ចសន្យាឆ្លាតវៃ (Smart Contract)។ ស្រទាប់ Layer ទី 2 ដោះស្រាយបញ្ហានៃលទ្ធភាពក្នុងការធ្វើមាត្រដ្ឋាននៃស្រទាប់ទី 1 និងធ្វើអោយប្រសើរឡើងនូវការអនុវត្ត និងបទពិសោធន៍អ្នកប្រើប្រាស់នៃប្រព័ន្ធ Blockchain ។ កម្រិតទាំងបីនេះរួមគ្នាលើកកម្ពស់វឌ្ឍនភាពជាបន្តបន្ទាប់នៃបច្ចេកវិទ្យា Blockchain ។

ខ្លឹមសារនៃគេហទំព័រនេះគឺសម្រាប់តែការចែករំលែកព័ត៌មាន និងចំណេះដឹងតែប៉ុណ្ណោះ ពួកយើងមិនធ្វើការផ្សព្វផ្សាយ ឬគាំទ្រសកម្មភាពប្រតិបត្តិការ និងការវិនិយោគណាមួយឡើយ។

- Camboswap